Samenwerken
"Dit gaat niet goed!", riep ik onlangs schreeuwerig in een email gericht aan een leidinggevende. De afgelopen tijd zijn er over en weer verwijten tussen twee onderdelen binnen onze afdeling, te weten het roosterbureau en wij van de opleidingen. En daar heb ik misschien al een obstakel te pakken: het "wij" versus "zij" padstelling. Dat was even schrikken toen onze leidinggevende deze spiegel voor ons hield.
Daar had hij wel een punt. Het hele gesprek kwam verder niet goed uit de verf. Er werden wat verwijten heen en weer gegooid en een gefrustreerd gevoel kwam naar boven borrelen. Werk ik dan zo belabberd samen? Tijd voor een reflectie. Ten eerste ben ik weer de definitie van samenwerken gaan opzoeken. Op een website van nota bene de Vlaamse overheid kom ik een definitie tegen die de lading wel dekt:
Samenwerken = met het oog op het algemeen belang een bijdrage leveren aan een gezamenlijk resultaat op niveau van een team, entiteit of de organisatie, ook als dat niet onmiddellijk van persoonlijk belang is.
Om samen te kunnen werken moet je over de volgende sociale vaardigheden beschikken: Netwerken, assertiviteit, om kunnen gaan met diversiteit, kunnen overtuigen, positief beïnvloeden, met conflicten kunnen omgaan en eventueel ook kunnen omgaan met agressie. Welke sociale eigenschappen zijn hiervoor nuttig: Tact, empathie en sensiviteit.
Wat is het gedrag van een goede teamspeler? Je wilt samen met anderen doelen bereiken, je gaat voor het gezamenlijke resultaat, je deelt tijdig informatie met anderen. Het is natuurlijk ook wel belangrijk dat medewerkers op hetzelfde niveau van een competentie zitten. De competentie zijn daarbij 'cumulatief' opgebouwd, wat betekent dat wanneer een medewerker een hoger niveau bereikt, hij/zij ook het lagere niveau beheerst. Het hogere niveau kan m.a.w. niet zonder het lagere niveau bestaan.
1. Werkt mee en informeert anderen
2. Helpt anderen en pleegt overleg
3. Stimuleert de samenwerking binnen de eigen entiteit, werkgroepen of projectgroepen
4. Creëert gedragen samenwerkingsverbanden met en tussen andere entiteiten
Andere niveaus van samenwerken
Het NGI heeft de competentie samenwerken verdeeld in de volgende schalen:
7. Maakt in korte tijd aanpassingen in de strategie van het bedrijf, afdeling, e.d. als reactie op de behoeften in een gegeven situatie.
6. Waardeert input en expertise van anderen, is bereid om te leren van medewerkers of collega's, vraagt om ideeën en opinies voor beslissingen.
5. Heeft het in positieve zin over teamleden, toont respect voor input van anderen, stelt het groepsbelang boven het eigen belang.
4. Houdt mensen geïnformeerd over het groepsproces, deelt alle relevante informatie, werkt aan het eigen belang én aan het groepsbelang.
3. Is bereid te participeren, ondersteunt groepsbeslissingen, is een normaal teamlid en doet zijn deel van het werk, zodat doelen bereikt worden.
2. Heeft een onverschillige houding, participeert niet, werkt liever alleen, heeft voornamelijk oog voor het eigen belang.
1. Werkt ontwrichtend en veroorzaakt soms problemen in het team, uit zich soms negatief over teamleden.
0. Kan en wil totaal niet samenwerken.
Smith et al. (1995) beschrijven dat samenwerken in twee vormen voor kan komen, informele en formele samenwerking. De eerste beschrijft samenwerking waarbij gedragsnormen en wederzijdse interesse mensen aanzet tot samenwerking. Hierbij hebben beide personen een gelijk doel voor ogen of zijn zij bereid elkaar te helpen om gezamenlijk een collectief gewin te behalen. Sociale controle vormt hierbij het 'sturende' mechanisme (Astley, 1984). De tweede vorm van samenwerking: formeel, is strikter. Hierbij wordt samenwerking contractueel vastgelegd in (hiërarchische) structuren en regels (Smith et al., 1994). De soort samenwerking die tot stand komt tussen twee partijen hangt af van de verhoudingen tussen partijen en zich voornamelijk uit in (on)afhankelijkheid (Smith et al. 1995).
Genoeg stof om over na te denken: Hoe werken wij nu samen? Willen we informeel of formeel? Wat verstaan we gezamenlijk onder samenwerken? Hebben we beiden een acceptabel goed niveau om resultaatgericht samen te werken?
Of is hier ook misschien sprake van het omgaan met lastige mensen. Je kunt het meeste over jezelf leren van mensen waar je een hekel aan hebt. Gebruik het model van de kernkwaliteiten en het kernkwadrant om van lastige mensen iets te leren over jezelf. Ontdek uitdagingen om aan te werken. Zie het goede in lastig gedrag. Ben ik misschien zelf weleens lastig voor anderen?
Bronnen:
- Samenwerken - Vlaamse overheid
- Samenwerken - Carriertijger.nl/functioneren/samenwerken
- Virtual communities, motivation and colloboration - Bastiaan
- Omgaan met lastige mensen - www.leren.nl
